Hallo allemaal!

Op onze reis door Midden-Amerika zijn we inmiddels verzeild geraakt tussen de koffieplantages in Guatemala, waar we voor een tijdje vrijwilligerswerk doen. We hebben gemerkt dat het een mooie manier is om een land en de mensen te leren kennen. Het leek ons leuk om wat van onze ervaringen hier met jullie te delen, ook al is ons Bolivia avontuur ten einde. Daar gaat ie dan!

We zitten nu sinds vorige week maandag in het kleine plaatsje Loma Linda (mooie berg), een stukje ten zuiden van de stad Quetzaltenango in Guatemala. De mensen in het dorp zijn eigenlijk allemaal koffieboeren en hebben hun eigen stukje grond waar ze koffie verbouwen. Naast het hostel waar wij in slapen, een paar winkeltjes aan huis en een kerk is er verder eigenlijk niks in het dorp. Oja, 1 computer met internet waar we nu achter zitten.
Eerlijk gezegd was het wel behoorlijk wennen toen we hier de eerste paar dagen zaten. Het hostel is zeer eenvoudig, er zijn in totaal 4 kamers, een wc, een wastafel en een koude (!) douche. Het hostel ligt pal naast de kerk, aan het eind en bovenaan de enige straat in het dorp. De kerk heeft hier een behoorlijk centrale rol kwamen we al snel achter. Elke morgen rond 5 uur wordt het dorp gewekt met mededelingen die door een stel enorme boxen schallen. En wij liggen dus precies naast die boxen te slapen!
Een paar voorbeelden van wat er zoal wordt omgeroepen
- Morgen is er een vergadering van de boerenorganisatie om 14.00u
- Iemand is zijn kip kwijt, wie o wie heeft hem gezien?
- Vlees te koop! Vandaag komt een mannetje in het dorp om vlees te verkopen.
- Tigo (lokale telefoonmaatschappij) heeft vandaag een aanbieding. Opwaarderen 2 voor de prijs van 1, dus koop vandaag je opwaardeerkaart.
- Voor onze Nederlands vrienden in het hostel: sorry dat we jullie altijd zo vroeg wakker maken maar de mededelingen zijn nu eenmaal heel belangrijk

Om half 6 begint vervolgens de eerste bus te toeteren om aan te kondigen dat hij over een half uur vertrekt. Jullie begrijpen dat wij hier vroeg uit de veren zijn. Inmiddels zijn we aardig gewend aan het hele tafereel en liggen we ons kostelijk te vermaken in ons bed om de mededelingen die voorbij komen.

Loma Linda ligt in een bergachtig, tropisch gebied. We hebben hiervandaan prachtig uitzicht op een actieve vulkaan die we een tijdje geleden hebben beklommen. Elke dag zie je hem rook spuwen, 's avonds kun je de lava zien stromen. Verder regent het hier ontzetten veel, eigenlijk elke middag vanaf een uur of 1 barst het los en soms houdt het de hele dag niet weer op. Het is dus maar goed dat we er 's ochtends vroeg bij zijn. We eten elke dag bij een gezin in het dorp, hele aardige mensen. Het zijn hier sowieso vrolijke, zachte mensen, iedereen die je voorbij komt zegt wel goeiedag. We zijn ook bij verschillende mensen al in huis uitgenodigd. Het is echt een dorps leven, dat zijn we helemaal niet meer gewend maar wat leuk is dat toch. Het eten is eenvoudig maar voedzaam en best lekker. De basis is mais en bij alles krijg je dan ook tortillas (kleine maispannekoekjes). Verder veel eieren, bonen en soep. Brood en vlees zijn luxe producten.

Dan iets over het werk. We werken hier als vrijwilligers voor een soort overkoepelende organisatie voor koffieboeren in het dorp, genaamd ASODILL. Dit staat voor Asocacion para el Desarollo Integral y turismo de Loma Linda, oftewel vereniging voor integrale ontwikkeling en toerisme van Loma Linda. Eén van de kartrekkers van deze club, Eduardo, heeft ons op sleeptouw genomen en we helpen hem nu bij verschillende activiteiten. Wat we zoal kunnen doen:
- boompjes planten in kleine plastic zakjes die later worden uitgezet in het bos om te herbebossen
- meehelpen in de moestuin waar groente en fruit wordt verbouwd
- werken in het wormcompostproject
- mee helpen aanleggen en onderhouden van touristische routes door het bos
- bamboe kappen en verwerken om later dingen mee te kunnen maken, bijvoorbeeld mandjes
- Engelse les geven op de school in het dorp

Eén van de doelen is om toeristen aan te trekken, door gelegenheid te bieden om mee te werken in de gemeenschap als vrijwilliger. Dat is wat wij nu dus aan het doen zijn. Over het wormcompostproject zal ik wat meer uitleggen. De boeren doen hier aan organische koffieteelt. Dit betekent dat ze niks chemisch gebruiken, alles is natuurlijk. De compost die ze gebruiken wordt gemaakt door wormen, wat heel goed 'voedsel' is voor de koffieplanten. Dat werkt zo: voordat een koffieboon koffie wordt, moet er eerst een schilletje af. De schilletjes worden eraf gewassen en vervolgens in grote bakken verzameld waar meer dan een miljoen wormen in huishouden. Die wormen zijn gek op koffieschilletjes en zetten het om in organische compost. Wij gingen samen met Eduardo de compost uit de bakken halen en in zakken doen zodat het verkocht kan worden aan de boeren hier. Maar de wormen mogen natuurlijk niet mee in de zak, dus moesten we de wormen scheiden van de compost. Een mooi werkje om met de hand te doen: de wormen uit de compost zoeken :) We zitten letterlijk met onze handen in de modder!

Het organisch verbouwen van koffie betekent voor de boeren hier trouwens dat ze er ook een wat betere (eerlijkere) prijs voor krijgen. Dus als je je afvraagt waar die Fair Trade koffie in de supermarkt vandaan komt en wat het verschil is met gewone koffie, het antwoord is hier.

We zijn ook een dagje mee geweest met een koffieboer om mee te werken op zijn plantage. Hij wist ons heel wat te vertellen over wat er allemaal groeit en leeft in het bos en natuurlijk over het kweken van koffiebonen. De plantage lag een half uur lopen van het dorp, middenin het bos tussen allemaal andere bomen en planten op een steile helling. Dus niet netjes in rijtje op een open vlakte zoals wij hadden verwacht. De koffieplanten hebben deze andere bomen nodig voor schaduw, maar ook voor de nodige voedingsstoffen. Ons werk die dag was het snoeien van de omringende bomen om in dit seizoen juist wat minder schaduw te creëren. Gewapend met een machete (enorme hakmes) zijn we door de plantage gegaan en hebben we heel wat bomen en planten een kopje kleiner gemaakt. De takken hakten we daarna in kleine stukjes die de boer weer meeneemt naar zijn huis om op te koken. We hebben wel ontdekt dat er heel wat bij komt kijken om het door ons zo begeerde bakje koffie op tafel te krijgen. En alles werkelijk alles gebeurt hier nog de hand, geen trekker of landbouwmachine, zelfs geen ezel (want die kunnen niet tegen de vulkanische as die op het gras ligt).
Vreemd genoeg kunnen de mensen hier een lekkere bak koffie maar slecht waarderen. Ze drinken het heel slap, meer thee eigenlijk, en met een bult suiker erin. We proberen ze daarin een beetje op te voeden, maar dat valt nog niet mee ;)

Vandaag hebben we onze eerste Engels les gegeven op de middelbare school hier, vijftien, zestien jarigen. Het niveau is heel divers. Er is namelijk geen onderscheid tussen verschillende soorten middelbaar onderwijs. In 1 klas zit van VMBO tot gymnasium zeg maar. We moeten ons lesgeven daar wel wat op aanpassen, omdat de intelligentere leerlingen makkelijk haantje de voorste zijn waardoor anderen ondersneeuwen.
Het lijkt erop dat we ons hier nog wel een tijdje vermaken. Het is in elk geval een bijzondere ervaring om hier zo tussen de locals te leven en te werken.

Con mucho cariño,
Rink en Gerda